شرایط پرورش ماهی آمور

 در مقاله ذیل به شرایط پرورش ماهی آمور میپردازیم، آمور ماهی ای از رده پرتو بالگان، راسته ی کپور ماهی شکلان، تیره ی کپور ماهیان و زیر خانواده ی کپوریان است. آمور ماهی ای نسبتا بزرگ، گیاهخوار و ساکن آب شیرین است. آمور آمار بیشترین ماهی تولید شده به صورت پرورشی در دنیا را به خود اختصاص داده است. بیش از پنج میلیون تن آمور به طور سالانه در جهان پرورش داده میشوند. محل زندگی این ماهی به طور طبیعی آبهای شیرین آسیای شرقیست. روزگاری در چین نام فامبل امپراطور وقت تصادفا به زبان چینی دقیقا مانند لغت کپور تلفظ میشد؛ (تنها ماهی ای که تا آن موقع پرورش داده میشد) به دستور خانواده ی سلطنتی فروش و کشتن این ماهی ممنوع اعلام شد و در نتیجه آبزی پروران به پرورش ماهی آمور و کپور نقره ای، کپور بیگ هد و و کپور سیاه روی آوردند. پرورش آمور به علت نیاز به تامین بچه ماهی طبیعی در مقیاس کوچکتری انجام می شد.

نکات مهم در پرورش ماهی آمور

• آب مورد استفاده برای پرورش درطول دوره باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشد. ضمن این که به ازای هر هکتار سه تا پنج لیتر در ثانیه آب لازم است. همچنین آب ورودی استخر باید از میزان اکسیژن مناسبی بر خوردار باشد. بهترین مقدار اکسیژن محلول در آب پنج تا شش میلی گرم در لیتر است و مقدار آن نباید از دو میلی گرم در لیتر کمتر شود.
• گاهی گیاهان اطراف استخر به قدری نیستند که ماهی ها از آنها تغذیه مناسبی داشته باشند، بهتر است در این شرایط علفخوارها را با یونجه و شبدر و انواع علوفه خشک و تر تغذیه کنید. توصیه‌ی ما همان شبدر و یونجه است. آمورها، زیر ۴ کیلوگرم از غذاهای داخل استخر تغذیه می کنند اما زمانی که از این وزن بگذرند اشتهای شان بیشتر می شود و نیاز به غذا دهی مداوم دارند.
• تغذیه فعال این ماهی از گیاهان زمانی شروع می شود که طول ماهی به ۳ سانتیمتر و بیشتر رسیده باشد.
• مرز شروع و قطع تغذیه این ماهی بین ۱۰ الی ۱۲ درجه سانتیگراد میرسد تغذیه ماهی آمور در فصل بهار در دمای تقریبی ۱۰ درجه شروع شده و در فصل پائیز زمانی که درجه حرارت به همین حد میرسد، قطع می گردد.
• میزان غذای مصرفی این ماهی در هر شبانه روز حدود ۴۰% وزن بدن و ضریب تبدیل غذا به گوشت حدود ۱ کیلو گوشت نسبت به ۲۵ تا ۳۰ کیلو غذا می باشد.
• آب و هوا به عنوان یکی از عوامل اساسی در زمینه پرورش ماهیان گرم آبی است و این دسته از ماهیان به آب وهوای معتدل تا گرم عادت دارند، بنابراین منطقه مورد نظر باید درجه حرارتی درحدود ۱۷ تا ۲۵ درجه سانتی گراد داشته باشد.
• دمای مناسب آب برای پرورش کپور ماهیان ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی گراد است و نباید حداکثر از ۳۰درجه سانتی گراد تجاوز کند. بدیهی است هر چه درجه حرارت آب استخر در طول دوره پرورش به دمای ۲۵ درجه سانتی گراد نزدیکتر باشد، طول دوره کوتاه تر خواهد بود وماهی ها زودتر به وزن مورد نظر خواهند رسید.
• بسته به نوع استخر و مواد غذایی موجود در خاک آن، کودهی، هر ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار انجام می شود. برای تخمین زدن زمان مناسب، روش تشخیص بسیار ساده ای وجود دارد. به این صورت که دست را تا آرنج در آب استخر فرو می کنیم. اگر انگشت ها دیده شود، موقع کود دهی است. پرورش دهندگان گرمابی با توجه به دسترسی شان ، از انواع مختلف کود استفاده می کنند.

 

شرایط پرورش ماهی آمور

با اینکه جایگاه اصلی زندگی این ماهی در سیبری و چین (رودخانه آمور) بوده ولی بدلیل کیفیت بسیار مرغوب گوشت، رشد بسیار سریع و امکان علوفه زدایی کانالها و رودخانه ها بصورت بیولوژیک در تمامی جهان پخش و انتشار یافته است. این ماهی اولین بار در ایران در دهه ۴۰ از شوروی خریداری شد و هدف از خرید آن کنترل رشد گیاهان تالاب انزلی بود. بعدا مولدین آن توسط شرکت دامپروی سفید‌ رود  وارد کشور شد و از آن به بعد تکثیر و پرورش در دامپروی سفید‌رود و دیگر مراکز شیلاتی و سپس در مزارع تکثیر بخش خصوصی اقدام شد.

ماهی آمور :

ماهی آمور گیاهخوار است و بیشتر در آبهای شیرین توانایی زندگی و رشد را دارد. این ماهی با نام لاتین Grass Carp معروف می‌باشد، ماهی آمور که از خانواده ماهی های کپور هست، شباهت زیادی به ماهی سفید خزر دارد به طوری که آن را سفید پرورشی می‌نامند.

مشخصات ظاهری :

ماهی آمور دارای سر مسطح است ولی ماهی سفید سر برآمده دارد. رنگ بدن در ماهی آمور، نقره‌ای واضح و در ماهی سفید نقره‌ای محو است. تفاوت دیگر این دو در دندان‌های حلقی است که فرمول دندان حلقی در ماهی سفید ۵-۶ می‌باشد.

شرایط زیست محیطی :

ماهی آمور جزو ماهیان گرمابی است و از ویژگی های بارز این دسته از ماهیان پذیرش شرایط گرماست. ماهی آمور جزء کپور ماهیان چینی می‌باشد و در سیستم پرورشی هم زمان با کپور معمولی، کپور نقره‌ای و کپور سرگنده (بیگ هد) ، پرورش می‌یابد. این ماهی در زادگاه اصلی خود در چین، در رودخانه‌های سیلابی با آب گل آلوده و بستر پوشیده از سنگریزه به صورت دسته جمعی تخم ریزی می‌کند.

این ماهی در ابتدا از جلبک های ریسه ای و پس از آن از گیاهان عالی تغذیه می کند. این ماهی از گوشت مرغوب و با ارزشی برخوردار است و به طول و وزن قابل توجهی می رسد ، بطوریکه طول آن ممکن است تا ۱/۵ متر و وزن آن تا ۴۰ کیلوگرم برسد. ماهی آمور دارای سرپهن، بدنی کشیده ، پوزه گرد و فلسهای درشت می باشد. این ماهی بر خلاف کپور معمولی دارای یک باله پشتی کوتاه است. در سن ۲ تا ۴ سالگی بالغ می شود، یک ماهی آمور ۷ کیلوگرمی حدود ۸۰۰ هزار عدد تخم تولید می کند. این ماهی نقش مفیدی در کنترل گیاهان هرز کف و دیواره های استخر دارد و دارای ارزش شیلاتی می‌باشد.

شرایط تولید مثل :

استعداد هماوری نسبی (تعداد تخم به ازای هر کیلوگرم وزن ماهی ماده) ۶۰۰۰۰ الی ۸۰۰۰۰ عدد است. شرایط لازم برای به وجود آمدن لاروها، غوطه‌وری تخم‌ها می‌باشد که در رودخانه‌های طبیعی در فصل سیلابی چنین شرایطی فراهم می‌گردد. تخم ریزی این ماهی در دمای ۲۱-۲۳ درجه سانتی گراد صورت می‌گیرد. تعداد تخم‌ها ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار عدد بوده و به قطر ۰/۵ تا ۱/۲ میلی‌متر می‌باشند.

تخم ریزی در شرایط طبیعی به صورت دسته جمعی و در آبهای دارای جریان (رودخانه) صورت می گیرد تخمها غیر چسبنده و پس از خروج از بدن ماهی ۴-۵ برابر به قطرشان افزوده می شود و در آب شناور خواهند بود. خروج لارو از تخمها پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت صورت می گیرد و لارو ها پس از ۳-۴ روز شروع به تغذیه می کنند. ماهی آمور به دلیل مرغوبیت گوشت، امکان تکثیر مصنوعی، رشد سریع و تغذیه با علوفه دستی از جمله ماهیان پرورشی صدرنشین محسوب می شود.

شرایط پرورش ماهی آمور:

آب مورد استفاده برای پرورش ماهی آمور در طول دوره باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشد. ضمن این که به ازای هر هکتار ۳ تا ۵ لیتر در ثانیه آب لازم است. همچنین آب ورودی استخر باید از میزان اکسیژن مناسبی برخوردار باشد. بهترین مقدار اکسیژن محلول در آب ۵ تا ۶ میلی گرم در لیتر است و مقدار آن نباید از ۲ میلی گرم در لیتر کمتر شود.

گاهی گیاهان اطراف استخر به قدری نیستند که ماهی ها از آنها تغذیه مناسبی داشته باشند، بهتر است در این شرایط علفخوارها را با یونجه و شبدر و انواع علوفه خشک و تر تغذیه کنید. توصیه‌ی ما همان شبدر و یونجه است. آمورهای زیر وزن ۴ کیلوگرم از غذاهای داخل استخر تغذیه می کنند اما زمانی که از این وزن بگذرند اشتهای شان بیشتر می شود و به غذا دهی بیشتری نیاز دارند. ماهی آمور تا قبل از بلوغ از حشرات کوچک هم به عنوان غذا استفاده می‌کند ولی بعد از رسیدن به سن بلوغ اکثرا گیاهخوار شده و از جوانه و قسمت های بالایی گیاهان آبزی جهت تغذیه استفاده می‌کند.

تغذیه فعال این ماهی از گیاهان زمانی شروع می شود که طول ماهی به ۳ سانتیمتر و بیشتر رسیده باشد. مرز شروع و قطع تغذیه این ماهی بین ۱۰ تا ۱۲ درجه سانتیگراد می رسد تغذیه ماهی آمور در فصل بهار در دمای تقریبی ۱۰ درجه شروع شده و در فصل پائیز زمانی که درجه حرارت به همین حد می رسد، قطع می گردد. میزان غذای مصرفی این ماهی در هر شبانه روز حدود ۴۰% وزن بدن و ضریب تبدیل غذا به گوشت حدود ۱ کیلو گوشت نسبت به ۲۰ کیلو غذا می باشد.

بسته به نوع استخر و مواد غذایی موجود در خاک و کودهی ، هر ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار انجام می شود. برای تخمین زدن زمان مناسب، روش تشخیص بسیار ساده ای وجود دارد. به این صورت که دست را تا آرنج در آب استخر فرو می کنیم. اگر انگشت ها دیده شود، موقع کود دهی است. پرورش دهندگان گرمابی با توجه به دسترسی شان، از انواع مختلف کود استفاده می کنند.

آب و هوا به عنوان یکی از عوامل اساسی در زمینه پرورش ماهیان گرم آبی است و این دسته از ماهیان به آب و هوای معتدل تا گرم عادت دارند، بنابراین منطقه مورد نظر باید درجه حرارتی درحدود ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتیگراد داشته باشد.