صید صنعتی چه بر سر ذخایر آبزیان جهان آورده؟

0

همزمان با افزایش تعداد انسان‌ها روی زمین و کاهش زمین‌های کشاورزی، بشر برای تامین غذا هر بیشتر به سراغ اقیانوس ها رفته است. از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰، صید ماهی‌ در اقیانوس از ۱۹ میلیون تن به ۸۹ میلیون تن افزایش یافت. اما از سال ۱۹۹۰ به بعد رشدی در صید جهانی مشاهده نشده است. برای نخستین بار در تاریخ، انسان دیگر نمی‌تواند اقیانوس‌ها را منبع لایتناهی تأمین غذا بداند. در واقع، بیشتر زیستگاه های ماهیان از بین رفته اند یا با سرعت زیاد در حال از بین رفتن هستند و این روند، تبعات جدی برای گرسنگی جهان خواهد داشت.

در سال ۱۹۹۷، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد گزارش داد که ۱۱ منطقه از ۱۵ منطقه اصلی ماهیگیری در اقیانوس‌ها به سرعت در حال نابودی هستند و علت آن ماهیگیری بی‌رویه است. همچنین ۳۴ درصد از تمام گونه‌های ماهیان در آستانه خطر انقراض فوری و یا آسیب پذیر در برابر انقراض هستند

یک سال بعد، مجله ساینس نتیجه‌گیری کرد که میزان نابودی حیات در اقیانوس‌ها خیلی بیشتر از آن چیزی است که قبلا تصور می‌شد.

کاهش ذخایر ماهی و دشواری کارخانه‌های تولید ماهی برای پر کردن سهمیه خود، باعث شد تا کشتی‌های ماهیگیری، تورهای خود را در عمق بیشتری از اقیانوس‌ها پهن کنند و ماهی‌های غیر قابل خوردن بیشتری را نابود کنند.علاوه بر این، آنها حتی حاضر شده اند که ماهی‌های هر چه کوچک‌تر را هم صید کنند. اد آیرس از انستیتو دیده‌بان جهانی، زنجیره وقایع را اینگونه توصیف می‌کند:

« گونه‌های کوچک معمولا غذای گونه‌های بزرگتر هستند پس هنگامی که تورها ماهیان پایین زنجیره غذایی را صید می کنند، گونه‌های بزرگ تر ماهی، غذای خود را از دست می‌دهند و نابودی‌شان آغاز می‌شود. در همین حال شناورهای صیادی صنعتی در تلاش بر صید ماهی‌های بسیار کوچک، ماهی‌های جوان گونه‌های بزرگ ‌تر را هم صید می کنند و به این ترتیب علاوه نابودی غذای ماهیان بزرگ، نسل آتی آن‌ها را هم نابود می‌کنند. این کار یعنی سرقت از نسل آینده بشر برای سیر کردن نسل فعلی. همچنین این شیوه صید باعث می‌شود که گونه‌های بیشتری از ماهیان اقیانوسی در معرض انقراض قرار بگیرند.»

صاحبان رستوران‌ها در شرق آمریکا شاید اخیرا متوجه کمپین خارج کردن اره ماهی از منوی غذاهای دریایی رستوران‌ها شده باشند. این ماهی در خطر انقراض نسل قرار دارد و طرفدران این کمپین می‌گویند تا زمان احیای جمعیت این ماهی، باید مصرف آن را ممنوع کرد. در حال حاضر در حدود دو سوم ماهی‌های صید شد در اقیانوس اطلس شمالی، هنوز برای تولید مثل بسیار جوان هستند.

بسیاری از ما تصور می‌کنیم که ماهی بر خلاف پاندا و یا ببر، یک منبع و محصول تجدید پذیر شبیه گندم است.اما فناوری مورد استفاده برای جارو کردن حتی آخرین ماهی‌ها از اقیانوس‌ها به حدی پیشرفت کرده که گونه‌های مختلف ماهی یکی پس از دیگری رو به زوال هستند. هفته‌نامه زیست محیطی و سلامت راشل می‌نویسد:

«امروزه کشتی‌هاط ماهیگیری تراول از فناوری‌ نظامی برای ماهیگیری در عمق یک مایلی استفاده می‌کنند و به صید گونه‌هایی می‌پردازند که تا ده سال قبل کمتر کسی آنها را قابل مصرف و خوردن می‌دانست. با توجه به اینکه زیستگاه های ماهیان در عمق کم رو به نابودی است، صنعت صیادی تورهای کشتی‌های ماهیگیری را مجهز به چرخ و غلطک هایی کرده که در کف اقیانوس‌ها حرکت می کنند و هر چیزی به هر اندازه‌ای را بالا می کشند… همچنین استفاده از رادار موجب شده تا کشتی‌ها و قایق‌های ماهیگیری حتی در تاریکی و فضای مه‌آلوده هم فعالیت کنند. با استفاده از فناوری جی پی اس (سیستم مکانیابی ماهواره‌ای) می‌توان محل تجمع ماهی‌های را شناسایی کرد تا کشتی‌های ماهیگیری دز زمان مناسب به این مناطق باز گردند و ماهی ها را صید کنند. نقشه‌های نظامی که سابقاً محرمانه بود در دسترس صنعت صیادی قرار گرفته است. این نقشه ها مسیر جریان‌های آب‌های غنی از مواد غذایی در عمق زیاد را که مطلوب ماهی‌هاست نشان می‌دهند. کشتی‌های مدرن ماهیگیری که به صورت الکترونیک هدایت می‌شوند با استفاده از تورهای بسیار بزرگ ساخته شده از مواد قویتر، اقیانوس‌ها را جارو می کنند و هر روز این ماجرا اتفاق می افتد. در نتیجه، ماهی‌های اقیانوس رو به نابودی هستند.»

آنچه که می دانیم

مقدر ماهی صید شده به ازای هر نفر از مردم جهان که در سال ۱۹۹۶ برای مصارف انسانی فروخته شد: ۱۶ کیلوگرم

مقدار موجودات دریایی صید شده همراه با ماهی‌ها که مورد استفاده قرار نگرفتند و دور ریخته شدند (به ازای هر نفر در سال ۱۹۹۶): ۲۰۰ کیلوگرم

مقدار ماهی صید شده در جهان که صرف خوراک دام‌ها می شود: نصف

در سال ۱۹۹۲، دون تایسون، غول تولید مرغ آرکانزاس، شرکت شیلات آرکتیک- آلاسکا و سه شرکت ماهیگیری دیگر را خرید. این شرکت‌ها با ناو

گانی از کشتی‌های غول پیکر تراولر به صید ماهی می‌پردازند که هزینه ساخت هر کدام شان ۴۰ میلیون دلار است و
طول هر یک به اندازه یک زمین
فوتبال است. آنها تورهای نایلونی با طول هزاران متر به ‌آب می‌اندازند و هر چه را که در مسیرشان باشد بالا می‌کشند . معمولا در یک تور اندازی، ۳۶۰ هزار کیلو ماهی در این تورها اسیر می‌شوند.

آنچه که می دانیم

بیشترین تولید کننده سوریمی (سوریمی، بافت بدون استخوان ماهی است که از آن برای تهیه فیله ماهی، گوشت خرچنگ مصنوعی و سایر محصولات استفاده می‌شود): شرکت تایسون فودز

علت اخراج مایک ایسپای، اولین وزیر کشاورزی بیل کلینتون: قبول هدیه از شرکت تایسون فودز

جریمه شرکت تایسون فودز در روز ۲۹ دسامبر سال ۱۹۹۷ پس از محکوم شدن به پرداخت پاداش و رشوه به مقامات فدرال: ۴ میلیون دلار به علاوه ۲ میلیون دلار هزینه‌های تحقیق

یارانه‌های فدرال که به کشتی‌های ماهیگیری تایسون پرداخت شده: ۲۰۰ میلیون دلار

نتایج احتمالی در صورت تداوم روند فعلی ماهیگیری بی‌رویه: زوال کامل زیست‌بوم های آبی

ماهی آزاد (سالمون) از دیرباز توجه انسان‌ها را به خود جلب کرده است. این ماهی بخشی از عمر خود را در رودخانه‌ها و بخشی دیگر را در دریا سپری می‌کند و با استفاده از حس بویایی خود که هزار برابر دقیق‌تر و حساس‌تر از حس بویایی سگ است، برای تخم ریزی به محل تولد خود در بالادست رودخانه ها بازمی‌گردد. اما در سال‌های اخیر، تعداد این نوع ماهی بسیار کم شده است.

در سال ۱۹۹۴، صدها میلیون دلار خرج کمک به ماهیان آزاد در رودخانه اسنیک در واشینگتن شد اما این تلاش، توام با ناکامی بود. در پاییز آن سال تنها ۸۰۰ ماهی آزاد شینوک و تنها یک ماهی آزاد سوکای به این رودخانه بازگشتند.

به نگر من، این یک فاجعه است البته نه فقط برای ماهی‌ها. ماهی‌های وحشی سالم و فراوان، نقش حیاتی و غیر قابل جایگزین در اکوسیستم‌های مختلف همچون رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و جنگل‌ها ایفا می‌کنند. دیوید سوزوکی این سازوکار را چنین توضیح می‌دهید:

« ماهی آزاد، دوره بزرگسالی خود را در دریا سپری می‌کند جایی که هزار کیلومتر با محل تولدش در نهرهای جنگلی و کوهستانی فاصله دارد. ایزوتوپ‌های کربن و نیتروژن دریایی یک امضای منحصر به فرد باقی می‌گذارند که دانشمندان می‌توانند این امضاها را شناسایی کنند. پس از سال‌ها حضور ماهی آزاد در اقیانوس لاشه این ماهی مملو از این دو عنصر مغزی و بسیار مهم است. ماهی آزاد بزرگسال پس از طی یک سفر پرمشقت از اقیانوس به رود محل تولد خود باز می‌گردد، تخم ریزی می‌کند و سپس می‌میرد. در طی این مهاجرت، شکارچیان مختلفی مانند خرس‌ها، عقاب‌ها و گرگ‌ها ماهیان آزاد را صید می کنند و و بقایای جسد آنها را روی زمین رها می‌کنند…. این بقایا باعث تغذیه ماهی‌ها، پستانداران و پرندگان در سراسر جنگل می‌شود. در داخل آب هم ماهی‌های آزاد مرده توسط قارچ‌ها تجزیه می‌شوند که به نوبه خود خوراک باکتری‌هایی می‌شوند که باعث بقای حشرات و سایر موجودات بی‌مهره در آب می‌شوند. و مانند تنه درختی که در جنگل فرو می افتد، بقایای ماهی آزاد هم به مواد مغذی مورد نیاز فرزندانش بدل می‌شود. هنگامی که تخم ماهی از شن بیرون می‌آید، ضیافتی در انتظارش است: ۲۵ تا ۴۰ درصد کربن و نیتروژن مورد استفاده بچه ماهی‌های آزاد از بقایای والدینشان تامین شده است. مطالعات ایزوتوپی نشان می‌دهد که ۳۰ درصد نیتروژن و کربن حیاتی در جلبک‌ها و حشرات آبی و ۱۸ درصد پوشش گیاهی امتداد رودخانه‌ها به صورت مستقیم از ماهی آزاد تامین می‌شود.»

جنگل‌ها برای رشد و پویایی به ماهی آزاد نیاز دارند. زیست شناسان به ما می‌گویند که یک خرس، تنها در یک فصل،با خود حدود ۷۰۰ لاشه ماهی آزاد را که به طور ناقص خورده به جنگل می‌آورد. پس از خوردن ماهی آزاد، خرس‌ها (و همینطور عقاب‌ها، گرگ‌ها و کلاغ‌‌ها) بقایای ماهی آزاد را از طریق مدفوع شان در جنگل پخش می‌کنند تا منبع اصلی کود نیتروژنی مورد نیاز درختان تامین شود. در واقع یک رابطه مستقیم میان عرض حلقه‌های درخت (که ملاک رشد درخت است) و میزان کربن و نیتروژن موجود در آن وجود دارد که بیانگر میزان صید ماهی آزاد در آن سال است.

با آنکه نسل خرس‌های گریزلی در سال ۱۹۳۱ تقریبا در اورگن منتقرض شد، اما پوست این حیوانات حفظ شد و مورد مطالعه قرار گرفت. به همین دلیل ما می‌دانیم که تا ۹۰ درصد نیتروژن و کربن موجود در بدن خرس‌ها منبع دریایی داشته است.

اگر ما کماکان تصور کنیم که فلسفه وجود ماهی و در واقع تمام جهان طبیعی، تنها برای رفع نیازهای آنی ما هستند، آنگاه هزینه گزافی را برای جهالت خود خواهیم پرداخت.

منبع: کتاب انقلاب غذایی (Food Revolution)
نوشته: جان رابینز

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.